Trans Yağlar ve Sağlığımız

Trans Yağlar ve Sağlımız

Trans yağ, sıvı bitkisel yağları katı yağ yapabilmek için, içine hidrojen eklenerek üretilen yağdır. Sentetik olarak yapılır, doğal olarak oluşmaz. Üretilmesi tamamen endüstriyel bir süreçtir.

İlk bakışta; sıvı yağ kısmı, masum gibi duruyor ama, işin içine hidrojenlendirme süreci dahil olunca,bu yağlar gizli katillere dönüşüyor.Çünkü,bu yağların hazmı zordur.Bunun sonunda da kanınızdaki kolesterol miktarının artması kaçınılmazdır.Dolayısıyla bu yağlar,kalp hastalıklarına yakalanma ihtimalinizi de büyük ölçüde artırır.

Ayrıca trans yağlar, bağışıklık sistemini zayıf düşürüp, diyabete de davetiye çıkarmakta ve sağlığımızı olumsuz etkilemekte. Trans yağın hikayesi bilim adamlarının doymuş yağ, kolesterol ve kalp hastalıkları arasındaki bağı ilk kez fark ettikleri 1950’li yıllara kadar dayanıyor. Bu ilişkinin bulunmasından sonra birçok yiyecek firması ürünlerindeki doymuş yağ miktarını azaltma yoluna gitti. Tabii bunun yerine,başka bir şey ürettiler;kısmi hidrojenlendirme…

Bu yöntemde katı yağlar, hidrojenle kombine edilerek çok yüksek derecelerde ısıya maruz bırakılıyor.Böylece yağın içindeki moleküller ısındıkça,hidrojenle birleşerek yeni ve insan eliyle ortaya çıkan,adına da trans yağ denen yağları oluşturmuş oluyor.Bu işlemin sonucunda sıvı yağ dönüşüme uğrayarak katılaşmış oluyor.Durum böyle olunca hidrojenlendirilmiş yağ bir anda popüler oldu ve özellikle restoranlar bu yağı kullanmaya başladı.Çünkü bu yağı,bir kez tavalarına attıkları zaman,mutfaklarını dumana boğmadan ısıtıp ısıtıp tekrar kullanabiliyorlardı.Üstelik bu yağların ömrü tereyağına göre çok daha uzundu.Üreticiler de bu yağlara yöneldi.Dahası trans yağlar,patates kızartmalarını,cipsleri,kraker ve benzerlerini çok daha gevrek ve lezzetli bir hale getiriyordu.Ayrıca katı yağlar,kitleler halinde üretilmiş bisküvi,cips gibi ürünlerden sızarak pakette leke oluşturuyordu.Fakat ,trans yağ molekülleri oda sıcaklığında katılaştığı için üreticiler yağları resmen ürünlerin içerisine hapsetmiş gibi oluyordu.

Tüm bunların hepsi uzun raf ömrü ile birleşince trans yağlar,üretim sektörünün vazgeçilmezi haline geldi.Böylece abur cubur endüstrisinin büyük bir patlama yaşayarak büyümesini sağlayan başrol oyuncusu trans yağlar oldu.

Trans yağlar doğal olmadıkları için vücudun bu yağları sindirmesi, diğer yağlara göre çok daha uzun sürüyor.Trans yağlar,sadece LDL(kötü) kolesterolü ve triglisertleri artırmakla kalmaz vücudunuzdaki HDL(iyi)kolesterolü de azaltır.Trans yağlar ayrıca liporotein A adı verilen bir bileşenin vücuttaki miktarının artmasına neden olarak kalp hastalıklarına yakalanma ihtimalinizi de yükseltir.

80.000 kişi üzerinde yapılan bir araştırmada Harvard’lı bilim adamları; günlük kalori alımının %3 kadarını trans yağlardan karşılayan kişilerin kalp hastalıklarına yakalanma ihtimalinin,diğer kişilere göre %50 oranında daha fazla olduğunu gözlemledi.

Harvard’lı bilim adamları tarafından yapılan bir başka araştırma ise trans yağın diğer bir zararını gözler önüne seriyor. Söz konusu araştırmaya göre gün içinde fazla miktarlarda trans yağ tüketen kadın ve erkeklerin diyabete yakalanma ihtimalleri çok daha yüksek.
Tüm bu araştırma sonuçlarının üstüne birde trans yağların kas kaybına yol açtığı, hatta kansere yakalanma ihtimalini de artırdığını eklersek kısmen veya tamamen hidrojenleştirilmiş yağlarla üretilen yiyeceklerden köşe bucak kaçmak gerçeğinin farkına varabiliriz.

Ne Yapmalıyız?

Marketteyken

*İçindekiler Listesine Bakın. Listede ‘hidrojenleştirilmiş’ veya ‘kısmen hidrojenleştirilmiş’ ibareleri var mı kontrol edin. Bu yazılar etikette ne kadar fazla yer kaplıyorsa, yiyeceğin içindeki trans yağlar da o kadar fazla demektir.

*Hesaplamayı Kendiniz Yapın. Bazı yiyeceklerin paketinde trans yağ miktarı yazmıyor. O zaman içindeki diğer yağların oranına bakın. Mesela bunun 2 gramı doymuş,1 gramı çoklu doymamış, 3 gramı da tekli doymamış yağ olarak verildiyse bunların toplamı 6 yapar. Toplam yağ miktarı 7 gram ise geriye kalan 1 gram da trans yağ demektir.

*Yanıltıcı Bilgilere Dikkat Edin. Kolesterol ya da doymuş yağ içermeyen ürünlerde de trans yağ olabilir. Yukarıdaki hesaplamayı bu ürünler üstünde de uygulayın.

Evdeyken

*Süt kullanın. Yapay süttozu veya krema yerine kahvenize süt ilave edin. Diğer ürünlerle birlikte içeceğiniz 2 fincan kahve fazladan 1-2 gram trans yağ almanıza neden olacak.

*Protein oranı yüksek kahvaltılar yapın Waffle, fındık kreması ve benzerleri yerine yumurta, peynir, reçel gibi gıdaları seçin.

*Margarin Yerine Sıvı Yağları Tercih Edin. Yemeklerinizi hazırlarken zeytinyağı, ayçiçekyağı, fındık yağı gibi bitkisel yağları veya tereyağı kullanın.

*Kendiniz Yapın
Dışarıdan dondurulmuş veya hazır olarak alınan kurabiye, kek, pasta, bisküvi v.b.yiyecekler, evde yapılanlara göre çok daha fazla trans yağ içerir.

Restorandeyken

*Kızartmadan Uzak Durun. Bunun yerine fırınlanmış, ızgara veya haşlama yiyecekleri tercih edin.

*Mayonezi Kullanmayın. Yediğiniz şeylere mayonez ilave etmek yerine yoğurt veya hardalı tercih edin.

*Sütlü Tatlıları Seçin. Dondurma, meyveli yoğurt ve diğer sütlü tatlıları tercih edin.

Beslenme Diyet uzmanı Hale TAŞGIN

www.beycon.com.tr

Beycon Group

Share on FacebookShare on Google+Tweet about this on TwitterShare on LinkedInPin on Pinterest
0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes

Sevebilirsin...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir